Veel mensen denken dat de kosten van een omgevingsvergunning stoppen bij de offerte van een tekenbureau. In de praktijk is dat bijna nooit het geval. Naast deze kosten krijg je ook te maken met kosten die je direct aan de gemeente betaalt — en die worden vaak onderschat of helemaal vergeten. In deze blog leggen we uit welke gemeentelijke kosten er zijn, wanneer je ze betaalt en hoe hoog ze ongeveer zijn.
1. Vooroverleg vs. officiële aanvraag
Bij een omgevingsvergunning wordt onderscheid gemaakt tussen twee fases die beide kosten met zich mee kunnen brengen.
Het vooroverleg (conceptverzoek). Een informeel traject waarbij de gemeente jouw plan op hoofdlijnen beoordeelt. Geen vaste beslistermijn — in de praktijk duurt dit gemiddeld vier weken.
De officiële aanvraag (vergunningaanvraag). De formele procedure waarbij de gemeente een besluit neemt. Hier zijn altijd legeskosten aan verbonden.
2. Wat kost een vooroverleg?
Wanneer jouw plan niet direct binnen het bestemmingsplan past, is het verstandig om eerst een vooroverleg met de gemeente aan te vragen. Je krijgt dan antwoord op vragen zoals: is mijn plan haalbaar, moet ik iets aanpassen en heeft een vergunningaanvraag kans van slagen?
Het grote voordeel: je voorkomt dat je direct hoge legeskosten betaalt voor een aanvraag die mogelijk wordt afgewezen.
Eenvoudige plannen
Kosten voor een vooroverleg liggen bij eenvoudige aanvragen meestal tussen de €100 en €500.
€100 – €500Complexe aanvragen
Bij complexere plannen kunnen de kosten voor een vooroverleg oplopen tot €2.000 of meer.
Tot €2.000+Een vooroverleg voorkomt grotere financiële risico’s later in het proces. Je weet vooraf of je aanvraag kans van slagen heeft — voordat je legeskosten betaalt.
3. Legeskosten: de grootste gemeentelijke kostenpost
Leges zijn de kosten die de gemeente in rekening brengt voor het behandelen van jouw aanvraag. Denk aan het beoordelen van tekeningen, toetsing aan het bestemmingsplan, controle op wet- en regelgeving en administratieve verwerking. Deze kosten ben je verschuldigd op het moment dat je een officiële aanvraag indient.
Er is geen landelijk tarief. Elke gemeente stelt haar eigen tarieven vast in de legesverordening, die doorgaans jaarlijks wordt aangepast. De kosten per gemeente én per jaar kunnen dus verschillen.
4. Hoe worden legeskosten berekend?
Legeskosten worden meestal berekend als een percentage van de bouwkosten — de aannemingssom of een raming, exclusief btw. In de praktijk liggen de legeskosten tussen de 1% en 4% van de bouwkosten.
Kleine verbouwing
Bij een bescheiden verbouwing met lage bouwkosten zijn de leges relatief beperkt.
Enkele honderden euro’sGrotere projecten
Bij grotere bouwprojecten kunnen leges snel oplopen tot een aanzienlijk bedrag.
Duizenden euro’sHeb je nog geen offerte, dan mag je zelf een kosteninschatting opgeven. Let op: geef je niets op, dan maakt de gemeente zelf een schatting — en die valt in de praktijk vaak hoger uit. Laat vooraf een realistische raming maken.
5. Betaal ik leges ook bij afwijzing?
In principe: ja. Leges zijn verschuldigd op het moment van indienen, niet bij goedkeuring. Toch zijn er situaties waarbij je een deel kunt terugkrijgen.
Vergunning intrekken voor besluit. Trek je de aanvraag in voordat de gemeente een besluit heeft genomen? Dan heb je in sommige gevallen recht op gedeeltelijke teruggaaf.
Hoe eerder, hoe meer terug. Hoe vroeger je intrekt, hoe hoger de mogelijke teruggaaf. Je krijgt vrijwel nooit het volledige bedrag terug — de gemeente heeft immers al kosten gemaakt.
Controleer de legesverordening. De exacte regels per gemeente staan in de legesverordening. Raadpleeg deze vooraf zodat je weet waar je aan toe bent.
6. Conclusie: dit wordt vaak vergeten
Bij het aanvragen van een omgevingsvergunning kijken veel mensen alleen naar de kosten van tekeningen of advies. De gemeentelijke kosten worden structureel onderschat — terwijl die een groot deel van het totale budget kunnen vormen.
Vooroverleg
Optioneel, maar vaak verstandig. Voorkomt dat je legeskosten betaalt voor een kansloze aanvraag.
€100 – €2.000+Legeskosten
Verplicht bij elke officiële aanvraag. Berekend als percentage van de bouwkosten.
1% – 4% van bouwkostenBouwtekeningen
Vereist voor de aanvraag. Professionele tekeningen verhogen de kans op goedkeuring aanzienlijk.
Afhankelijk van projectZo pak je het slim aan
Voorkom verrassingen met deze aanpak.